Премьер-министр Олжас Бектенов Қарағанды облысына жұмыс сапары барысында Балқаштағы тау-кен металлургия кәсіпорындарының жұмысымен, геологиялық барлау жобаларымен және жаңа мыс қорыту зауытының құрылыс жоспарымен танысты, деп хабарлайды QazMonitor үкіметтің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
2026 жылғы қаңтар-тамызда Қарағанды облысында өнеркәсіп өндірісінің көлемі 3,7 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 4,7%-ға өсті. Өңір өңдеу өнеркәсібі өнімін өндіру көлемі бойынша Қазақстанда екінші орында тұр.
Премьер-министрге Орталық Қазақстандағы Қаратас мыс кенді учаскесінде «Тау-Кен Самұрық» ұлттық тау-кен компаниясының геологиялық барлау жұмыстары таныстырылды. Қазір «Қазгеология» еліміздің жеті облысында жалпы аумағы 55 мың шаршы шақырым учаскелерде бұрғылау, жерүсті және аэрогеофизикалық зерттеулер жүргізіп жатыр.
«Тау-Кен Самұрық» өткен жылы алтын, мыс және сирек кездесетін металдар кен орындарында барлау жүргізуге үш лицензия алған. Қазіргі уақытта 8 тоннадан астам алтын және 150 мың тонна мыс қоры расталды. «Қаратас» жобасында мыстың орташа мөлшері 0,35%-дан 0,46%-ға дейін өскен.
Геологиялық керндерді талдауда жасанды интеллект технологиясы да қолданыла бастады. Жүйе қазір Жосабай кен орнында сынақтан өтіп жатыр. Оның дәлдігі 80%-ды құрайды, жыл соңына дейін бұл көрсеткішті 95%-ға жеткізу жоспарланған.
Үкімет геологиялық барлау саласын мемлекеттік қаржыландыруды айтарлықтай арттырды. Алдағы үш жылда оның көлемі шамамен 500 млн доллар болады. Бұл ретте «Тау-Кен Самұрық» барланған қорларды мемлекеттік балансқа қойып, жобалар белгілі бір дайындық деңгейіне жеткеннен кейін шетелдік инвесторларды тарту тәсілін қолданады.
Олжас Бектенов «Kazakhmys Smelting» зауытының жұмысымен де танысты. 1938 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан кәсіпорын Қазақстандағы катодты мыс өндірісінің шамамен 51%-ын қамтамасыз етеді. Оның жобалық қуаты жылына 220 мың тонна катодты мыс, 1,1 млн тонна күкірт қышқылы, 10 тонна алтын және 400 тонна күміс өндіруге жетеді.
Биыл зауытты жаңғыртуға 21,8 млрд теңге бағытталып отыр. Бағдарлама аясында өндірістік жабдықтар мен инфрақұрылым жаңартылады. Қазір құны 5 млрд теңгеден асатын №1 Ванюков пешін күрделі жөндеу аяқталды. 2027 жылы №2 Ванюков пешін жөндеу жоспарланған, оған 5,4 млрд теңгеден астам қаражат жұмсалады.
Сонымен қатар Балқашта жаңа мыс қорыту зауыты салынады. «Qazaq Smelter» ЖШС жүзеге асыратын жобаның инвестиция көлемі 750 млрд теңгені құрайды. Құрылыс 2027 жылы басталып, кәсіпорынды 2030 жылы іске қосу жоспарланған.
Жаңа зауыт жылына 300 мың тонна катодты мыс, 10 тонна алтын және 1,5 млн тонна күкірт қышқылын өндіруге қауқарлы болады. Жоба іске қосылғанда 1,2 мыңға жуық тұрақты жұмыс орны ашылады. Алғашқы кезеңде қызметкерлердің 90%-ы қазақстандық мамандар болады.
Жаңа технологиялар мыс өндіру деңгейін 98%-ға дейін жеткізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар қазіргі Балқаш мыс қорыту зауытымен салыстырғанда шығарындылар көлемін жылына 60 мың тоннадан 5 мың тоннаға дейін қысқарту көзделген.
Жоба іске асқан жағдайда Қазақстандағы мыс өндірісінің жалпы көлемі жылына 800 мың тоннадан асады.
Сапар барысында «SGS Kazakhstan Ltd» халықаралық талдау зертханасының жұмысы да көрсетілді. Зертхананың жылдық қуатын 350 мың сынамаға дейін арттыру жоспарланып отыр. Бұл өңірдегі минералдық шикізат пен дайын өнімге жоғары дәлдіктегі химиялық талдау жүргізуге мүмкіндік береді.