Алматыда көлік кептелісін азайту үшін әл-Фараби даңғылындағы қозғалысты қайта ұйымдастыру қажет. Соның ішінде бұл магистральға бағдаршам орнату мәселесі күн тәртібіне шықты. Мұндай ұсыныс қаланың 2040 жылға дейінгі Бас жоспарын түзетуге арналған қоғамдық тыңдаулар барысында айтылды.
Тұрғындар тарапынан ең көп сынға ұшыраған мәселелердің бірі – әл-Фараби даңғылындағы тұрақты кептеліс пен BRT желісін дамытудың тиімділігі. Осы сұрақтарға «Алматыбасжоспар» ғылыми-зерттеу институтының директоры Асхат Сәдуов жауап берді.
Институт басшысының айтуынша, жаңа Бас жоспардың басты басымдығы – көлік жүктемесін азайту мен экологияны жақсарту үшін қоғамдық көлікке сүйену.
«Егер біз қаланы дамыту мен экологиялық жағдайды жақсартқымыз келсе, қоғамдық көлікке отыруымыз керек. Қазір көпшілік жүргізуші көзқарасымен қарайды, бірақ қалаға қоғамдық көлікке басымдық беретін түбегейлі қадам қажет. Сонда ғана кептеліс мәселесін азайта аламыз», – деді ол.
Ол әл-Фараби даңғылы ұзақ уақыт бойы бағдаршамсыз, жоғары жылдамдықтағы көлік дәлізі ретінде қабылданып келгенін атап өтті. Нәтижесінде қаладағы негізгі ағын осы көшеге шоғырланған. Оның сөзінше, 80 км/сағ жылдамдық пен бағдаршамның жоқтығы жүргізушілерге бастапқыда тиімді көрінген, алайда көлік көбейген сайын бұл артықшылық кептеліске айналды. Нәтижесінде, қазір әл-Фараби – мегаполистегі ең тығыз жүктелген көшелердің біріне айналған.
Асхат Сәдуов бұл құбылыстың Мәскеу және өзге де ірі қалаларда қайталанғанын мысалға келтірді. Бос әрі жылдам магистраль пайда болған сәтте көлік легі сол бағытқа ауысады, ал белгілі бір кезеңнен кейін ол да тығынға тіреледі.
Осыған байланысты институт директоры әл-Фараби даңғылындағы қозғалысты басқару тәсілін өзгерту қажет деп санайды.
«Жеке пікірім – әл-Фарабиге бағдаршам орнату керек. Қазір бұл көшені «адамдарға ыңғайлы ету» жоспары әзірленіп жатыр. Көптеген елдегідей, болашақта бұл жерде жылдам жүретін қоғамдық көлік дәліздері пайда болуы да мүмкін», деді Сәдуов.
Сонымен қатар қоғамдық тыңдауларда Желтоқсан көшесіне қатысты да сұрақтар көтерілді. Асхат Сәдуовтың айтуынша, бұл көше жеке жоба ретінде емес, қаланың бірыңғай көлік қаңқасы аясында қарастырылып отыр. Атап айтқанда, Желтоқсан көшесі Тимирязев бойындағы BRT желісінің логикалық жалғасы болуы мүмкін.
Сәдуов жаңа Бас жоспар жеке автокөліктен қоғамдық көлікке кезең-кезеңімен көшуге негізделгенін атап өтті. Бұл тәсіл қаладағы көлік жүктемесін азайтып қана қоймай, экологиялық ахуалды жақсартуға да мүмкіндік береді.
Айта кетейік, Алматының 2040 жылға дейінгі Бас жоспарын түзету бойынша қоғамдық талқылаулар жалғасып жатыр. Қала тұрғындары ұсынған пікірлер мен ескертулер құжаттың соңғы нұсқасын қалыптастыру кезінде ескеріледі деп сендірді әкімдікте. Әкімдік мәліметінше, 2030 жылға дейін 107,5 мың оқушы орны, 101,5 мың балабақша орны, 1,2 млн шаршы метр медициналық нысандар, сондай-ақ мәдениет, сауда және өрт қауіпсіздігі объектілерінің дамыған желісін салу қажет.