Исламабадтағы Саяси зерттеулер институтының (IPRI) директоры Раашид Вали Джанжуа Қазақстанда өтетін алдағы парламенттік сайлауға оң баға беріп, ел енгізіп отырған пропорционалды өкілдік жүйесі халықаралық деңгейде үлгі бола алатынын мәлімдеді, деп хабарлайды QazMonitor.
Сарапшының айтуынша, Қазақстан жаңа Конституцияға сәйкес заң шығару органы болатын Құрылтайдың алғашқы сайлауына дайындалып жатыр. Оның пікірінше, депутаттарды пропорционалды өкілдік жүйесі арқылы сайлау азаматтардың саяси еркін барынша толық көрсетуге мүмкіндік береді.
Раашид Вали Джанжуа Пәкістанда қолданылатын Вестминстер үлгісіндегі мажоритарлық жүйемен салыстырғанда, пропорционалды жүйенің артықшылықтары көп екенін атап өтті. Оның сөзінше, қазіргі жүйеде жеңімпаз ғана мандат алып, қалған кандидаттарға берілген дауыстар өкілдікке әсер етпейді.
Ал бірыңғай жалпыұлттық сайлау округіне негізделген пропорционалды өкілдік жүйесінде әрбір дауыс ескеріліп, сайлаушылардың мүддесі анағұрлым толық көрініс табады.
Сарапшының пікірінше, мұндай модель президенттік басқару жүйесін сақтай отырып, қоғамның түрлі топтарының, оның ішінде ұлттық азшылық өкілдерінің Парламентте кеңінен көрініс табуына мүмкіндік береді әрі есеп беретін заң шығарушы орган қалыптастыруға ықпал етеді.
IPRI директоры Қазақстанның бұл тәжірибесі көптеген мемлекет үшін қызықты әрі пайдалы болуы мүмкін екенін айтты.
«Қазақстан әлемнің көптеген елі үшін лайықты үлгі бола алады. Біз сайлаудың қалай өтетінін және пропорционалды өкілдік жүйесінің іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін қызығушылықпен күтеміз. Бұл жүйе барлық саяси қатысушыларға әділ мүмкіндік беріп, ешбір саяси күш пен қоғамдық топтың өкілдігін назардан тыс қалдырмайды», – деді Раашид Вали Джанжуа.
