Түркістанның мәртебесі
2025 жылы заң жүзінде Түркістан қаласына еліміздің рухани, тарихи-мәдени, туристік орталығы және сәулеттік мұрасы ретінде ерекше мәртебе берілді. Ходжа Ахмет Яссауи кесенесінің бірегейлігін сақтау үшін Түркістандағы мұра нысандарына қауіп төндіруі мүмкін жұмыстарды жүргізуге тыйым салынды. Қалада биіктігі жеті метрден асатын, сондай-ақ кесененің қорғау аймағының шекарасынан жүз метр қашықтықта масштаб, түс және құрылыс материалдары бойынша тарих пен мәдениет ескерткіштерімен үйлеспейтін нысандарды салуға тыйым салынды. Қалада археология ескерткіштерінің резерваты құрылады.
Осылайша, Түркістан қазақстандық туризмнің ерекше аймағы ретінде айқындалып, бабалардың баға жетпес мұрасын сақтаудың үлгісіне айналды.
Қазақстандағы туризм
Өтіп бара жатқан жылы туризм саласына салынған инвестиция көлемі 38%-дан астамға артты. Туристік ағынның өсімі байқалды. 2025 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша елге 12 млн-нан астам шетелдік келді. Оның ішінде 8,6 млн-нан астамы елде бір күннен артық болған шетелдік туристер ретінде анықталды. Қонақ үйлер мен отелдерге 1 млн-ға жуық шетелдік және 6 млн 700 мың қазақстандық турист орналасқан.
Қазақстанның 20 өңірінде 147 инфрақұрылымдық жоба іске қосылды. Туристер үшін өңірлерде шаңғы, сноуборд және басқа да қысқы белсенділіктерге арналған 13 локация қолжетімді.
Қазақстан паспорты әлемдік рейтингтегі позициясын нығайтты
Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан және Тәжікстанды басып озып, Қазақстан Орталық Азия елдері арасында көшбасшы орынға ие болды. Осы жылдың 30 тамызынан қыркүйектің ортасына дейін жүргізілген авиациялық қауіпсіздік аудиті қазақстандық паспорттың ИКАО халықаралық стандарттарына сәйкестігінің жоғары деңгейін көрсетті – 95,7%. Бұл паспорттың қолдан жасаудан қорғалуының жоғары деңгейін білдіреді.
Қазақстандықтар үшін әлемнің 79 еліне визасыз кіру – бұл оқу, саяхат және бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер. Қазақстандықтар үшін ең танымал бағыттардың бірі болып жыл сайын жүз мыңдаған Қазақстан азаматы баратын Түркия қала береді. Демалыс пен қызықты мәдени бағдарлама ұсынатын Черногория мен Сербия сияқты мемлекеттерге де сұраныс артып келеді. Қазақстандықтарға ыңғайлы визалық режим аясында Грузия да қызықты.
Қазақстанның онжылдықтың соңына қарай Henley Passport Index рейтингінде 10–15 сатыға көтерілуге толық мүмкіндігі бар. Бұл үздік 50 елдің қатарына кіруді және қозғалыс еркіндігінің еуропалық стандарттарына жақындауды білдіреді.
Жасанды интеллект
Қазақстан әлемде бірінші болып заңнамалық деңгейде жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды реттеу негіздерін бекіткен елдердің бірі болды. 2025 жыл осы оқиғамен де ерекшеленді. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылды. Астанада әлемдік рейтингтердің үздік бестігіне (ТОП) енген Alemcloud ұлттық суперкомпьютері іске қосылды.
Алматыда екінші суперкомпьютер – Al-Farabium пайда болды. Кадрларды даярлауға ерекше назар аударылды. Президент ЖИ саласында зерттеу университетін құруды ұсынды. Қазірдің өзінде Alemai халықаралық жасанды интеллект орталығы жұмыс істеп тұр.
Студенттер үшін AI-Sana бағдарламасы іске қосылып, одан 440 мыңнан астам адам оқудан өтті. Тағы бір нәтиже – бірінші қазақстандық стартап-мүйізтұмсық (unicorn) Higgsfield AI болды.
Спорттағы жетістік
2025 жылғы қазақстандық спорт өміріндегі жарқын әрі ұмытылмас оқиға деп тарихта тұңғыш рет УЕФА Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіне шыққан «Кайрат» футбол клубының жетістіктерін айтуға болады. Ал «Кайрат» пен «Реал» арасындағы Алматының Орталық стадионында өткен тарихи кездесу бүкіл елді толқытты.
«Кайрат» футбол клубы Матчқа билеттер санаулы сағаттарда сатылып кетті, ал алыпсатарлар орындарды өте қымбат бағаға ұсынды. Бүкіл қала сары-қара түстерге боялды. Жеңіліске қарамастан, әлеуметтік желі пайдаланушылары өз футболшыларын жаппай қолдап, олардың ойындағы қажыр-қайратын атап өтті.
