Қазақстан агроөнеркәсіп кешенін дамытудың жаңа кезеңіне өтті. Үкімет прогрессивті агроэкономика моделін енгізуді бастады. Негізгі басымдықтар – цифрландыру, жасанды интеллектіні қолдану және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу болмақ, деп хабарлайды QazMonitor.
Осы мақсатта Агроэкономиканы дамытудың 2026–2028 жылдарға арналған кешенді жоспары әзірленіп жатыр. Құжат өндірістен бастап өңдеу, сақтау, логистика және экспортқа дейінгі қосылған құнның толық тізбегін қалыптастыруды көздейді. Негізгі бағыттар қатарында өңдеу өнеркәсібін дамыту, агрокластерлер мен агрохабтар құру, сондай-ақ өндіруші мен нарық арасындағы байланысты күшейту бар.
Үкімет сонымен бірге Мал шаруашылығын дамытудың 2026-2030 жылдарға арналған кешенді жоспарын бекітті. Ол мал басын көбейтумен қатар, өнімділікті арттыруға және экспортқа бағытталған сапалы өңдеуді дамытуға арналған.
Жаңғыртудың негізгі құралдарының бірі – ауыл шаруашылығы техникасы паркін жыл сайын 8-10% жаңарту. Бұл өндіріс шығындарын азайтып, еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
АӨК-ті қолдау үшін бірқатар жаңа қаржылық құралдар іске қосылады. Оның ішінде асыл тұқымды мал сатып алуға – жылдық 6% мөлшерлемемен ұзақмерзімді несие, айналым қаражатын толықтыруға – 5% жеңілдетілген несие және шалғайдағы жайылымдарды игеру үшін – 6% бірыңғай несиелік өнім беру көзделген.
Ауыл кәсіпкерлері үшін қаржыға қолжетімділікті арттыру мақсатында «Даму» қоры арқылы мемлекеттік кепілдік жүйесі қолданылады. Кепіл мүлкі жеткіліксіз шаруалар несие сомасының 85%-ына дейін кепілдік ала алады.
Жоспарлар іске асқан жағдайда ірі қара мал басы 12 млн-ға, ұсақ мал басы 28 млн-ға дейін өседі, ал ет экспорты екі есеге артады.
Экспортты кеңейту аясында өнімді Halal стандарттары бойынша сертификаттау негізгі бағыттардың біріне айналады. Бұл Парсы шығанағы елдері мен мұсылман нарықтарындағы позицияны нығайтуға бағытталған.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, Қазақстанның аграрлық секторы соңғы жылдары тұрақты өсім көрсетіп отыр. 2025 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 5,9%-ға өсіп, 9,8 трлн теңгеге жетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 8,3 трлн теңге болған. Өсім өсімдік шаруашылығында – 7,8%, мал шаруашылығында – 3,3% деңгейінде тіркелді.
2025 жылы АӨК-ті қолдауға 1 трлн теңгеге дейін қаржы бөлінді – бұл 2021 жылмен салыстырғанда 10 есе көп. Биыл жеңілдетілген қаржыландыру көлемін 1,5 трлн теңгеге дейін арттыру жоспарланып отыр. Сонымен қатар субсидияларды толық цифрландыру және бақылау жүйесі енгізіліп жатыр.
2024-2025 жылы астық экспорты 13,4 млн тоннаға жетіп, соңғы 20 жылдағы ең жоғары көрсеткішке шыққан. Қазақстан қазір 70-тен астам елге ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттайды.
Сонымен қатар алдағы кезеңде басымдық шикізатты терең өңдеуге беріледі. 2028 жылға дейін жалпы инвестиция көлемі 2,6 млрд долларды құрайтын бес ірі зауыт іске қосылады. Бұл аминқышқылдары, витаминдер және жоғары технологиялық өнімдер өндірісін жолға қоюға мүмкіндік береді.
